Zorg voor transparantie in de farmaceutische sector
Prijzen van nieuwe medicijnen zijn vaak extreem hoog, zonder dat farmaceuten duidelijk kunnen maken waarom. De hoge uitgaven aan medicijnen drukken zwaar op het zorgbudget en verdringen andere belangrijke zorg. Voor lage- en middeninkomenslanden zijn nieuwe medicijnen meestal helemaal niet te betalen.
In onderstaande open brief verzoeken we de regering en Tweede Kamer om te zorgen voor transparantie over onder andere de ontwikkelingskosten van medicijnen, de hoeveelheid publiek geld die hierin is geïnvesteerd en de winstmarges, zodat een eerlijke prijs kan worden berekend. Bekijk de video waarin ondertekenaars van de open brief vertellen wat volgens hen het belang is van transparantie.
Ben jij ook voor transparantie in de farmaceutische sector? Lees en onderteken de open brief, namens jezelf of namens jouw organisatie. Als je de brief ondertekent, dan komt de opgegeven naam in de lijst van ondertekenaars onder de brief. De brief en lijst van ondertekenaars gaan we aanbieden aan de Tweede Kamer.
"*" geeft vereiste velden aan
Geachte minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en leden van de vaste Tweede Kamercommissie voor VWS,
Graag vragen wij uw dringende aandacht voor het gebrek aan transparantie in de farmaceutische sector en de noodzaak om maatregelen te nemen die zorgen voor eerlijke prijzen van nieuwe medicijnen.
Als je ziek bent, wil je toegang tot de zorg en medicijnen die je nodig hebt. Maar deze toegang staat onder druk. Meer en meer nieuwe medicijnen zijn extreem duur [1], zonder dat farmaceutische bedrijven duidelijk maken waarom. De hoge uitgaven aan medicijnen drukken zwaar op het zorgbudget en verdringen andere belangrijke zorg [2]. Sommige medicijnen kunnen niet worden vergoed vanwege de hoge prijs [3] waardoor patiënten ze niet kunnen krijgen.
Gebrek aan transparantie speelt hierbij een cruciale rol. Farmaceuten zijn er momenteel niet aan gehouden om transparant te zijn over bijvoorbeeld de ontwikkelingskosten, hun winstmarges en de prijzen die andere landen betalen – zelfs niet wanneer de overheid financieel heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van de medicijnen.
Farmaceutische bedrijven stellen hun vraagprijs vast voor nieuwe medicijnen, zonder dat de overheid of een maatschappelijke organisatie met een waakhondfunctie kan nagaan of deze prijs eerlijk is. Onder druk om medicijnen toegankelijk te maken voor de patiënten, betaalt de overheid vaak buitensporig hoge bedragen [bijv. 4]. Door dit gebrek aan transparantie kan de overheid bovendien onvoldoende haar uitgaven verantwoorden. Ook leidt het tot ongelijke toegang tussen landen.
De conclusies van de recente burgerraadpleging over dure geneesmiddelen [5], als onderdeel van het programma Maatschappelijk Aanvaardbare Uitgaven Geneesmiddelen (MAUG) [6], zijn glashelder. Burgers willen dat de overheid duidelijke grenzen stelt aan onredelijk hoge prijzen van nieuwe medicijnen en transparantie eist van farmaceuten. Deze roep van burgers komt boven op het jarenlange pleidooi voor meer transparantie van maatschappelijke organisaties, wetenschappers, politici, gezondheidsexperts en zorgprofessionals.
In de afgelopen tien jaar hebben verschillende bewindspersonen al opgeroepen tot meer transparantie, waaronder minister Schippers (VVD) samen met minister Ploumen (PvdA) in 2017 [7], minister Bruins (VVD) in 2019 [8] en minister Kuipers (D66) in 2023 [9]. In 2019 ondertekende Nederland een resolutie van de Wereldgezondheidsorganisatie om de transparantie te vergroten [10] en in 2023 nam de Tweede Kamer unaniem een motie aan met hetzelfde doel [11].
De ondertekenaars van deze open brief roepen u op om het voorbeeld van andere landen te volgen [12] en concrete stappen te zetten zodat farmaceutische bedrijven transparant zijn over de prijsopbouw van nieuwe medicijnen:
- Ontwikkel nationale wet- en regelgeving die zorgt voor transparantie over de kosten, prijzen, winstmarges, kortingen en het aandeel publieke financiering van medicijnen, zodat een eerlijke prijs kan worden berekend en afgesproken.
- Pleit ervoor dat EU-regelgeving op het gebied van geneesmiddelen sterke clausules bevat ter vergroting van transparantie op de medicijnenmarkt.
- Vergroot en intensiveer de samenwerking met andere landen om sterker te staan in onderhandelingen met farmaceuten en transparantie te bewerkstelligen.
Hoogachtend,
Organisaties:
- Wemos
- Amref Health Africa Netherlands
- Artsen zonder Grenzen Nederland
- Bijniervereniging
- Borstkankervereniging Nederland
- Cordaid
- Coöperatie Euthanasiezorg Nederland
- DWARS, GroenLinkse Jongeren
- Farma ter Verantwoording
- FNV Zorg & Welzijn
- Health Action International
- Inspire2Live
- International Federation of Medical Students’ Associations – The Netherlands (IFMSA-NL)
- LIFE Cooperative
- Liliane Fonds
- Medicines Law & Policy
- MIND
- Nationale Vereniging Sjögrenpatiënten
- Nederlandse Brandwonden Stichting
- PatiëntenAcademie
- Patiëntenfederatie Nederland
- PINK!
- Population Services International (PSI) Europe
- Prinses Beatrix Spierfonds
- Quamed
- SchildklierNL
- Stichting Patiëntenstem.nu
- Universities Allied for Essential Medicines Netherlands
- Universities Allied for Essential Medicines Europe
Individuele ondertekenaars:
- Oscar van der Aar
- Prof. dr. Thomas van den Akker, hoogleraar verloskunde, in het bijzonder maternale gezondheid, aan het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC); hoogleraar Global Maternal Health aan de Vrije Universiteit Amsterdam
- Yvonne Altink Bosch, ambassadeur VN-verdrag handicap
- Annemieke Baert, gebruiker van medicijnen
- Joris Bannenberg, BeVinced
- Wilbert Bannenberg, voorzitter van Farma ter Verantwoording
- Dr. Sahar Barjesteh van Waalwijk van Doorn-Khosrovani (PharmD-PhD), Associate Professor in medische oncologie, in het bijzonder toegankelijkheid van geneesmiddelen, aan het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC); apotheker Geneesmiddel & Maatschappij; op persoonlijke titel
- Dr. Jogchum Beltman, gynaecoloog oncoloog bij het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC)
- Naomi Benne
- Karel Berkhout, NRC
- Drs. Anindita Bhattacharjee, Arkin
- Conny Bijlmakers, vaktherapeut
- Dr. Leon Bijlmakers, Assistant Professor Global Health aan het Radboudumc Nijmegen; mede-initiatiefnemer van de Burgerraadpleging Dure Geneesmiddelen
- Heleen Blaauw, sociaal werker
- G. Blankestijn
- Dr. Hendrikus Boersma, ziekenhuisapotheker in het Universitair Medisch Centrum Groningen
- Jan Borg, freelance Public Health/Health Systems-consultant
- Carla van den Bos
- Loes den Braber, patiëntenvertegenwoordiger en Eupati Fellow bij de Nationale Vereniging Sjögrenpatiënten
- Dr. Joyce Browne, Associate Professor in Global Health & Epidemiology aan het UMC Utrecht en het Utrecht Center for Global Challenges van Universiteit Utrecht
- Willemien de Bruin, jurist
- Lotte Bruins Slot, BuurtzorgT
- Jaap Brusewitz, emeritus predikant
- Tom Buis
- Prof. dr. Adam Cohen, hoogleraar klinische farmacologie aan het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC)
- Jan Auke Dijkstra, arts DTMH (Professioneel Diploma in Tropische Geneeskunde en Hygiëne) en MPH (Master of Public Health)
- Emily Dowdalls, expert duurzame farmacie, Klimaatapotheker
- Eit Eefting
- Guus Eskens, apotheker n.p.
- Drs. Marja Esveld, ministerie van Buitenlandse Zaken
- Marion Etman
- Mr. dr. Andre den Exter, Associate Professor in Health Law aan de Erasmus Universiteit Rotterdam
- Corry Fontein
- Antoine Fonville
- Inge Fraikin, ambtelijk secretaris patiëntenadviesraad bij het Radboudumc Nijmegen
- Nelma Franke
- Mark van der Gaast, gynaecoloog bij Streekziekenhuis Koningin Beatrix (SKB)
- Drs. Anet van Gameren
- Drs. Jack Gardenier
- Rineke Gieske-Mastenbroek, Alumni D66
- Pim de Graaf
- Ellen Haasbroek
- Dr. Guido Haenen
- Lorette Harbers
- Prof. dr. Wim van Harten, emeritus hoogleraar aan de Universiteit Twente; onderzoeksgroepsleider bij het Nederlands Kanker Instituut; Principal Investigator bij het European Fair Pricing Network (EFPN)
- Ingrid van der Heijden, huisarts
- Dr. Rob ter Heine, ziekenhuisapotheker-klinisch farmacoloog in het Radboudumc
- M. Hendrix, apotheek
- Wim Heres, huisarts, Werkgroep Huisartsgeneeskunde en Internationale Gezondheidszorg (WHIG)
- Olinde Hermans
- Ton Hermans
- Dr. Ellen ‘t Hoen, jurist en deskundige in patentrecht en toegang tot geneesmiddelen; directeur van Medicines Law & Policy
- Prof. dr. Hans Hogerzeil, voorzitter Lancet Commission on Accelerating Progress in Essential Medicines
- Nina den Hollander
- Henri van den Hombergh
- Ini Huijts
- Anke Huisman
- Claus Jongepier
- Drs. Alina van Kalmthout, promovenda waardegedreven zorg aan de Erasmus Universiteit; Maasstad Ziekenhuis, afdeling kwaliteit en veiligheid
- Dr. Judith van de Kamp, UMC Utrecht
- M.J. Kempen
- Peter Ketelaar, voorzitter van het bestuur van LIFE Cooperative
- Drs. Willem Kist, Amsterdam UMC
- Dr. Gonnie Klabbers, programmaleider MSc Global Health aan de Maastricht University
- Dr. Tineke Kleinhout-Vliek, onderzoeker toegang tot medicijnen aan de University College Dublin, Ierland
- Prof. dr. André Knottnerus, Maastricht University
- Britt Kos
- Drs. Lizanne Kremer, AIOS Maatschappij + Gezondheid
- Drs. Suze Kruisheer, Lead LUMC Global aan het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC)
- J.S.M. Krumeich, emeritus hoogleraar aan de Maastricht University
- Marja Kuijpers, apotheker
- Annet van de Laak
- Rob Langendam, GZ-psycholoog
- Berno Leerkotte
- L. Li
- Dr. Marieke Liem, Grow with Care
- Dr. Yves Liem, ziekenhuisapotheker-klinisch farmacoloog in het Wilhelmina Kinderziekenhuis, UMC Utrecht
- Peter van der Linden
- Caspar van Loosen, MPN Stichting
- Nils Luthe, Artsen zonder Grenzen
- Marianne van Maarschalkerwaart
- Prof. Jan De Maeseneer, emeritus hoogleraar aan de Ghent University
- Marina Manger Cats
- Giuseppe Marzio, Managing Director bij Chiaro
- Dr. Agnes Meershoek, universitair hoofddocent Faculty of Health, Medicine and Life Sciences aan de Maastricht University
- Nancy Meesters, GZ-psycholoog bij Psychologiepraktijk Meesters
- Drs. Arend-Jan Meinders, St. Antonius Ziekenhuis
- Lorenzo De Min, specialist ouderengeneeskunde
- Manoushka Moesker
- Laxmi Mohan, deelnemer aan het Burgerplatform Dure Geneesmiddelen
- Robert Moss, ziekenhuisapotheker, Landelijk Coördinatiecentrum Geneesmiddelen
- Prof. dr. Maria van den Muijsenbergh, voorzitter European Forum for Primary Care; voorzitter Nederlandse StraatdokterGroep; emeritus hoogleraar gezondheidsverschillen en eerstelijnszorg
- Zoë Nieuwhof
- Ryan van Nood, docent aan de Maastricht University
- Ties Obers, MSc
- Brechje Oonk
- Gerard Oonk
- Annelies Oude Grotebevelsborg
- Tom den Ouden
- Margot Overgaag, Nederlandse Zorgautoriteit
- Remco van de Pas, policy research lead Climate Justice and Health aan de United Nations University – International Institute for Global Health
- Dr. Katrina Perehudoff, Associate Professor in Health Law aan de Universiteit van Amsterdam
- Carla Person
- Ralph Pessers, onderzoeker
- Geja van Prooijen, VKS, patiëntenvereniging voor stofwisselingsziekten
- Will Ratering
- Roel Remy
- Prof. dr. Valesca Retèl, bijzonder hoogleraar aan de Erasmus Universiteit Rotterdam; hoofd afdeling Health Technology Assessment (HTA) bij het Nederlands Kanker Instituut; onderzoeker bij het European Fair Pricing Network (EFPN)
- Dr. Anke Richters, epidemioloog
- Melanie Rietveld, Maastricht University
- Liesbeth van Rijkom, adviseur strategie & beleid bij TSN Zorg
- Drs. Barbara Rijks
- Mr. Sandra Ritzen
- Joris Rotmans, Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC)
- Sacha Rowling, GGD IJsselland
- Dr. M. van der Sande
- Dr. Ruud Santing
- Irene Schipper, senior onderzoeker en lid van bestuur bij Farma ter Verantwoording
- Dr. Rik Schoemaker, Occams
- Harry van Schooten, arts, Coöperatie Euthanasiezorg Nederland
- Rana Schreurs
- Dr. Jennifer Sellin, Assistant Professor in International Law bij het Maastricht Centre for Human Rights aan de Maastricht University
- Ella Sharon
- Dr. Maria Siermann, Maastricht University
- Eli Silvrants, verpleegkundige
- Roy Van Sloun
- Prof. dr. Jelle Stekelenburg, bijzonder hoogleraar internationale aspecten van reproductieve gezondheidszorg, in het bijzonder veilig moederschap, aan het Universitair Medisch Centrum Groningen
- Alice Straatsma, gepensioneerd
- Mirjam Teerling, La Leche League (LLL) Nederland
- Dr. Jolien Tol, Jeroen Bosch Ziekenhuis
- Ellen Uerz
- Prof. Carin Uyl-de Groot, hoogleraar Health Technology Assessment aan de Erasmus Universiteit Rotterdam; directeur van het Institute for Medical Technology Assessment (iMTA); Principal Investigator bij het HORIZON Europe-project ASCERTAIN
- Renée Vasbinder, adjunct-directeur van Health Action International
- Prof. dr. Koos van der Velden, emeritus hoogleraar in public health aan het Radboudumc Nijmegen met aandachtsgebieden infectious disease control, international humanitarian medicine & health systems development
- Han van Veldhuisen
- Nelleke Verberkt-Sondervan
- Chris Verhorst
- Dr. Joanne Verweij, gynaecoloog-perinatoloog aan het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC)
- Laureen de Vetter, verpleegkundige bij Surplus
- Geert-Jan Vingerhoets
- Ele Visser
- Drs. Margarita Vossen
- Ed Vreeke, directeur van Quamed
- Lotte van Wageningen, psycholoog
- Sanne van der Wal
- Fabienne Warmerdam, internist-oncoloog bij Zuyderland Medisch Centrum
- Drs. Ditalion Werner
- Prof. dr. Heiman Wertheim, Professor in clinical microbiology aan het Radboudumc Nijmegen
- Dr. Hans Westgeest, internist-oncoloog bij het Amphia Ziekenhuis
- Petra Wijkamp Pit
- M. Wijnstra, onderzoeker bij Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ)
- Wilma Wissink, patiëntenvertegenwoordiger en Eupati Fellow bij de Nationale Vereniging Sjögrenpatiënten
- Lion van Zetten
- Corinne Zondag, ziekenhuisapotheker bij Zuyderland Medisch Centrum
- Frans Zoons
- P.A.C. Zwanikken
- Dr. Bernart van Zwijndrecht, UMC
